ateşli çocuğa ne yapılır | Ahmet Maranki

ateşli çocuğa ne yapılır

Vücut ısısı, normal seviyenin üzerine çıktığında ateş olarak adlandırılır. İnsanlar için ortalama normal vücut ısısı 37°C olarak kabul edilir. İnsanlar iç vücut ısılarını çok iyi kontrol eder. Beyindeki hipotalamus, termostat gibi görev yaparak vücut ısısını dengeler. Hipotalamus, vücut ısısını yüksek dereceye ayarladığında ateş oluşur. Ateş, vücudun farklı virüs, bakteri ve diğer mikroorganizmaları tanımlama ve onlarla savaşın nedeni ile ortaya çıkar.

Yüksek dereceye ayarlanmaya, kanda bulunan pirojen ismi verilen küçük moleküller sebep olur. Pirojenler, bakteri, virüs veya toksinler gibi dış kaynaklardan gelebilir. Bazı durumlarda, vücut ısısının artmış olması enfeksiyon ile savaşmada yardımcı olurken, bu her zaman geçerli değildir.

Ateş, aslında doğal bir savunma mekanizması olması ve doktorlar için gerekli bir uyarı olmasına karşın aileler için önemli bir korku nedenidir. Gereksiz yaşanan korkular paniklemeye ve zaman zaman da hatalı uygulamalar yapılmasına neden olabilir. Unutulmaması gereken; ateşin

Bir hastalık olmayıp sadece bir hastalık belirtisi olduğu ve her zaman bir enfeksiyona bağlı olmayabileceğidir. Unutulmaması gereken ikinci nokta ise antibiyotiklerin ateş düşürücü ilaçlar olmadığıdır.

Ateşin en sık görülen sebebi enfeksiyonlar olup; çocuklar hayatlarının ilk beş-altı yılında çok sık viral enfeksiyona bağlı ateşli hastalık geçirebilir. Ateşten şüphelenildiğinde, çocuğunuzun mutlaka vücut ısısı ölçülmelidir. Çocuğun alnına dokunularak hissedilen vücut ısısı güvenilir olmayıp, termometreler elinizden daha hassas olup gerçek vücut ısısını ölçerler.

ATEŞİ DOĞRU ÖLÇME

Çocuklarda ateş ölçümü üç yolla yapılabilir. Bunlar ağızdan (oral), koltuk altı, rektal (makattan) yollardır. Oral yolla ateş ölçümü özellikle bir yaşından büyük çocuklarda tercih edilir ve iyice temizlenmiş bir termometrenin dil üstüne en az 3 dakika konulmasıyla yapılır. Bu tip ölçmede 37,8°C’den yukarı değer yüksek ateş olarak değerlendirilir. Koltuk altı ateş ölçümü temiz bir termometrenin çocuğun koltuk altına teri kurulanarak 3 dakika konulmasıyla yapılır. Bu ölçmede 37,2 °C’den fazla değerler yüksek ateş olarak değerlendirilir. Rektal ölçüm özellikle bebeklerde tercih edilmelidir. Sırtüstü yatar durumda bebeğin iki ayağı kaldırılır ve anüs deliğinden temiz bir termometre sokulur. Termometrenin kayganlaşması için zeytinyağı vs. kullanılabilir. Bu ölçüm yönteminde de 38,2°C’den fazla değerler yüksek ateş olarak değerlendirilir.

ATEÅžE NEDEN OLAN BAÅžLICA DURUMLAR:

· Enfeksiyon hastalıkları (kızamık, tifo)

· Fazla ve uzun süren egzersiz,

· Psikojenik faktörler (Heyecanlanma vb.)

· Serum verme, kan nakli, yanıklar

· Metabolizma hastalıkları (Gut, Porfiriya)

· Tümörler (Hipernefroma, Lenfoma, Akut Lösemi)

· Vasküler olaylar (Tromboflebit, Kalp ve Akciğer Enfaktüsleri)

· Beyin trombozu (Beyin damarlarında pıhtılaşma)

· Sıcak çarpması

· Bazı ilaçlar (Adrenalin, Penisilin vb.)

· Bağışıklık sisteminin hastalıkları

· Kollajenozlar (SLE, romatoid artrit)

· Hipertiroidizm

ATEŞİ YÜKSELEN ÇOCUKLARDA VE ÖZELLİKLE BEBEKLERDE AŞAĞIDAKİ BELİRTİLERDEN BİR VEYA BİRKAÇI ATEŞE EŞLİK EDİYORSA ZAMAN KAYBETMEDEN BİR DOKTORA GİDİLMELİDİR.

· Ateş özellikle 2 yaş altındaki bebeklerde görülüyorsa,

· AteÅŸ, bebek ve çocuklarda 40° C’nin üzerinde görülüyorsa,

· Bebek ve çocuklarda ağlama, inleme ve dokunulduğunda huzursuzlaşma varsa,

· Ateşin yanında uyku eğilimi varsa,

· Ciltte mor döküntüler oluşuyorsa,

· Zor nefes alıp verme başlıyorsa,

· Yutkunma güçlüğü çekiliyorsa,

· Daha önce “havale” geçirmiÅŸ ise,

· Devamlı kusma, diyare (ishal) oluyorsa,

· 72 saatten daha uzun süre ateşi devam ediyor ise,

· Bebekte susuzluk bulguları (ağlarken gözyaşı olmaması, bıngıldakta çöküklük, dudak ve ağız içi kuruluğu, idrar miktarında azalma gibi) mevcutsa

· Ateşle beraber öksürük, kulak ağrısı, boğaz ağrısı, ense sertliği, sık idrara çıkma, idrar renginde değişiklik, karın ağrısı, kusma, ishal, eklemlerde kızarıklık, eklem hareketlerinde kısıtlılık ve şişme mevcut ise

ATEŞLİ ÇOCUKTA İLAÇ TEDAVİSİ DIŞINDA YAPILMASI GEREKENLER:

Çocuk ve bebeklerde ateş görüldüğünde evde alınabilecek basit ve temel önlemler önemlidir. Ateşin tedavisi yalnızca ateş düşürücü ilaçlarla değil, aynı zamanda uygun yaklaşımlarla desteklenmelidir. Bu destek yaklaşımlar ateş düşürücü kullanmak kadar önemlidir.

- Ateşli çocuğun bulunduğu ortamın ısısı 21–22°C arasında tutulmalıdır. Oda ısısının ayarlanması için havalandırmalar ve vantilatörler kullanılabilir, ancak çocuğun direk olarak hava akımının karşısında olmamasına dikkat etmek gerekir.

- Aşırı kıyafet giydirme, ateşin daha fazla yükselmesine neden olabileceğinden, çocuğun üzerindeki fazla giysiler çıkartılarak az ve gevşek giysilerle çocuğun ısısının düşürülmesine yardımcı olunmalıdır. uyuturken giysiler daha da azaltılmalıdır. Terletme yöntemi ile ateş düşürülemeyeceği gibi, daha fazla zarar verebileceği unutulmamalıdır.

- Ateşli çocuğun kalori gereksinimi artar, bu nedenle aç kalmamasına dikkat ederek beslenmesi desteklenmeli, ancak beslenme için aşırı zorlanmamalıdır.

- Ilık suyla (29-32°C) duÅŸ yaptırmak veya ıslak bezlerle vücut ateÅŸini kontrol edip sık sık ölçüm yaparak ateÅŸin seyri izlenmelidir. Alın, ÅŸakaklar, koltukaltı, kasıklar ve bacak arkalarına ıslak ve ılık kompres uygulanması, ateÅŸi düşürmede oldukça etkili bir yöntemdir. SoÄŸuk su ve alkol, ateÅŸte daha fazla yükselmeye sebep olabilecek titreme yaratacağından, kullanılmamalıdır. Uygulanan kompresler sık sık deÄŸiÅŸtirilmelidir. – Yüksek ateÅŸ, özellikler küçük çocuklarda hızlı su kaybına sebep olabilir. Yüksek ateÅŸte vücudun daha fazla sıvıya ihtiyaç duyması nedeniyle bol miktarda sıvı alması saÄŸlamalı, verilecek sıvının çok sıcak veya çok soÄŸuk olmamasına dikkat etmelidir. Su, çorba, meyve suları verilebilecek iyi seçeneklerdir. Kafein içeren kola ve çay gibi içecekler, idrar söktürücü etkisinden dolayı su kaybına sebep olacağından, içirilmesi engellenmelidir.

- Doktorun tavsiye ettiği bir ateş düşürücü (antipiretik) kullanarak ateşi kontrol altında tutmak gereklidir (ateş düşürücüler çocuğun yaşına ve kilosuna bağlı olarak farklı miktarlarda kullanılırlar; bu nedenle bir hekime danışarak kullanılmalıdır).
- Reye sendromu olarak bilinen ani karaciğer ve beyin hasarı ile seyreden hastalığa neden olduğu için, 12 yaş ve altındaki çocuklarda aspirin, ateş düşürücü olarak önerilmemektedir.

- Yüksek ateş çocuklarda bir hastalığın belirtisi olması yanında yeni başka sorunlara yolaçabileceği için önemlidir:

Bunlardan belki de en önemlisi yüksek ateşe bağlı havalelerdir. Havaleler oluşturması yanında yüksek ateş çocuğun vücudundan sıvı ve tuz kaybına da neden olabilmektedir.

ATEÅžLÄ° HAVALE:

Bazı çocuklarda ateş, havaleye yol açabilir. Ateşli havale, 6 ay–5 yaş arasındaki çocukların % 2-5’inde görülmektedir. Çoğu ateşli havale zararsız ve geçicidir. Ateşli havale genellikle ateşin yükselmesinden sonraki ilk 1–2 saat içinde görülür. Çocuk bir kaç dakika süreyle çevresindekileri tanımıyormuş gibi davranabilir, daha sonra kasılarak titremeye başlar ve gözleri kayar. Kısa bir süre dış uyarıya yanıt vermez, nefes alıp veremeyebilir ve cildi morarabilir. Havale geçtikten hemen sonra tekrar normal hale döner. Bu tip havaleler genellikle 1 dakikadan kısa sürmekle birlikte nadiren 15 dakika süren ateşli havaleler görülebilir. Ateşli havaleler genellikle 24 saat içinde bir defadan fazla tekrarlamaz.

ATEÅžLÄ° HAVALEDE YANLIÅž DAVRANIÅžLAR:

· Buz gibi su ile yıkamak Suni teneffüs yapmak

· Zor kullanarak kilitlenen ağzını açmak

· Kolonya gibi alkol içeren maddeler kullanmak

· Kendisine gelmesi için tokatlanması

· Aspirin kullanmak

ATEÅžLÄ° HAVALEDE YAPILMASI GEREKENLER

- Çocuk buz gibi soğuk su ile değil, ılık su ile yıkanmalı.
- Daha önce doktorun önerdiği ateş düşürücüler kullanılmalı.
- Havale sırasında solunum birkaç dakikalığına kesilebilir. Korkmamak gerekir, daha sonra normale dönecektir.
- Havale zekâ geriliğine yol açmaz, ancak 30 dakikadan uzun sürerse tehlikeli olabilir. 10 dakikadan fazla süren havalelerde mutlaka doktora başvurulmalı.
- Her havale geçiren çocuÄŸun sara olacağı düşüncesi yanlış, havale geçiren çocuklardan yüzde 3′ü ileride sara hastası oluyor.
- Havale geçiren çocuÄŸum ölecek’ düşüncesi yanlış, eÄŸer yüksek ateÅŸ baÅŸka bir hastalıktan ortaya çıkmışsa tehlikeli olabilir.


Benzer yazılar

Yorum Yapılmamış »

Henüz yorum yapılmamış.

Bu yazıya yapılan yorumlar için RSS beslemeleri. TrackBack URI

Yorum Yaz

(Gerekli)

(gerekli)